Helling: "Proces Sterflats slechte B-film"

Wat op 24 januari in de commissie is gebeurd kan D66-fractievoorzitter Arthur Helling eigenlijk nog niet goed navertellen. “Dit heb ik in de afgelopen 20 jaar nog nooit meegemaakt in de Hoornse politiek”, was zijn korte reactie in de commissie. Op de agenda stond het Collegevoorstel om voor de renovatie van de Sterflats te kiezen uit 2 varianten (1 hoogbouw en 1 laagbouwvariant), totaal uitgewerkt in 8 modellen. Voordat de fracties zouden gaan spreken gooide IntermarisHoeksteen-directeur Martin Hoiting de knuppel in het hoenderhok. Hoiting maakte duidelijk dat de gemeenteraad natuurlijk elk stedenbouwkundig model mag voorstellen, maar dat voor Intermaris alleen de hoogbouwmodellen van variant 2 bespreekbaar waren. Er viel dus eigenlijk niets meer te kiezen tot grote verbazing van de commissie. Wethouder Tonnaer had een heel andere indruk de afgelopen weken laten bestaan richting de raadsleden. Na een schorsing besloot de commissie het onderwerp niet verder te bespreken, waarna iedereen in vertwijfeling achter bleef …

De D66-redactie sprak natuurlijk met haar voorman. Een uitvoerig gesprek was het gevolg.

D66-fractievoorzitter Helling: “Wat hier is gebeurd is te bizar voor woorden. Ik ben inmiddels één nacht verder, heb de film meerdere keren teruggedraaid, maar ik snap nog steeds niet wat er is gebeurd. Het is een hele slechte B-film.”

Op verzoek probeert Helling toch een verklaring te vinden. Helling: “Blijkbaar heeft iedereen zijn eigen belang en wordt er door de belanghebbenden gepraat met meel in de mond. IntermarisHoeksteen heeft vorige week raadsleden uitgenodigd om nader uitleg te geven over hun ideeën en zienswijzen. Het was duidelijk dat ze niet veel zien in variant 1, maar een absoluut “njet” hebben de raadsleden niet gehoord. Althans ik heb met velen gesproken, iedereen heeft daar een ander gevoel bij gekregen.”

In de brief van IntermarisHoeksteen aan de gemeenteraad staat als conclusie verwoord dat: “IntermarisHoeksteen van mening is dat de oorspronkelijke stempelstructuur om een aanpassing vraagt door niet meer op de locatie van de E-blokken terug te bouwen. Nieuwbouw bij Ster 1 is qua volume en druk op het gebied ongewenst.” Even verderop staat te lezen: “… Op basis van bovenstaande en vanuit overwegingen die te maken hebben met de gevraagde investeringen in de Sterflats en in de nieuwbouw, tegenover de kwaliteit die het voor de lange termijn zal opleveren, moge het duidelijk zijn dat IntermarisHoeksteen de modellen van variant 1 niet ondersteunt. Nieuwbouw zou daarom bij Ster 2 en Ster 3 moeten plaatsvinden en wel in twee volumes. De modellen van variant 2 bieden daartoe de mogelijkheden.”

Wethouder Tonnaer heeft in de afgelopen weken en zelfs de afgelopen dagen bepaald niet de indruk gewekt dat de modellen van variant 1 niet (meer) aan de orde zijn. D66-er Helling: “Natuurlijk was bekend dat IntermarisHoeksteen meer ziet in variant 2 en vanuit hun perspectief begrijp ik dat ook wel. Maar tussen niet ondersteunen en onbespreekbaar zit mijns inziens nog wel ruimte. In de gesprekken die we binnen de coalitie en met de verantwoordelijk wethouder Tonnaer hebben gehad werd die ruimte eerder groter dan kleiner. Alle 8 modellen zijn uitgewerkt, goed doorgesproken. Het Collegevoorstel gaf de ruimte om ook echt te kiezen, maar gisteravond bleek eigenlijk dat er niets te kiezen viel.”

Hoe is zoiets dan mogelijk? Het gaat toch om publieke en private investeringen van totaal ruim 32 miljoen in woningen en in het openbaar gebied? Dan trek je toch intensief met elkaar op, dan kan er toch geen millimeter ruimte zitten tussen wat partijen zeggen?

Helling: “Ja dat lijkt mij ook, ik heb me hier ook over verbaasd. Dit voorstel had helemaal niet meer op de agenda moeten komen. Ik voel me erg misleid. Blijkbaar heeft IntermarisHoeksteen de zaken te aardig verwoord en heeft wethouder Tonnaer de zaken ruimer voorgesteld dan ze in feiten zijn. En dan zeg ik het erg netjes. Maar dat op zich is natuurlijk héél erg merkwaardig. Blijkbaar is iedereen te lief voor elkaar. Of speelt er een andere agenda? Welke agenda dan vraag ik me af? Ik voel me in elk geval volledig op het verkeerde been gezet en ik niet alleen!”

Wat gaat D66 nu doen?

Helling: “Ik heb de wethouder nog tijdens de commissie gevraagd spoedig het College bij elkaar te laten komen. Ik weet ook niet precies hoe de rest van het College er in zit, maar wil wel duidelijkheid van het College over hoe dit nu allemaal heeft kunnen gebeuren? En vervolgens verwacht ik van het College een spoedig voorstel hoe we dit dossier weer vlot gaan trekken. Want voor de bewoners is dit zeker zo onverteerbaar. Zij wachten al héél lang op een restauratie. Ik denk niet dat het zal lukken om nu op 7 februari een raadsbesluit te nemen, want welk besluit zal dat moeten zijn? Kijk, wat ik nu zo langzamerhand ook wel wil weten is een nadere onderbouwing van wat financieel wel en niet kan? Ik wil daar gevoel bij krijgen. Ik vraag me ook sterk af of we binnen de huidige randvoorwaarden er wel uitkomen met elkaar?”

Het is niet tot een inhoudelijke behandeling gekomen, maar op welke lijn zat D66 nu eigenlijk?

Helling: “Poeh, ga er maar even voor zitten. Eigenlijk is D66 nooit voorstander geweest om de sterflats op de monumentenlijst te plaatsen. Het zijn zogenaamde koudconstructieflats die nu voor héél veel geld moeten worden aangepast om voor straks, maar zeker ook voor de komende decennia weer de duurzaamheidtoets en toets qua comfort te kunnen doorstaan. Intermaris Hoeksteen stopt er circa 30 miljoen in en dat is echt héél veel geld. De oorspronkelijke architect Goudsblom moet dan misschien maar even de oren dichten, maar grootscheepse of zelfs totale nieuwbouw had wat ons betreft pas echt een uitdaging kunnen zijn. En waarom dan ook niet met de heer Goudsblom aan het roer, al besef ik me dat je dat misschien een schepper niet kunt aandoen. Maar dan hadden we het parkeren wel mogelijk meer verdiept kunnen oplossen, deels onder de flats. Nu moeten we extra wooneenheden toevoegen voor de doelgroep senioren om alles financieel behapbaar te houden en om aan volkshuisvestelijke voorwaarden te voldoen, terwijl de omgeving van de Sterflats voor Hoornse begrippen al een grootstedelijke dichtheid kent van circa 50 woningen per hectare. Eigenlijk kan het gebied daarom geen hogere bouwopgave aan, dan moet je ondergronds gaan, maar dat wordt binnen het gestelde kader veel te duur. Met een parkeernorm van 1,5 neemt de druk op het openbaar gebied nu al zeer fors toe. Dit alles maakt een goede stedenbouwkundige oplossing haast onmogelijk. Daarmee hebben we onszelf behoorlijk klem gereden in het proces.”

Maar zoals bekend besloot de gemeenteraad in de vorige bestuursperiode de Sterflats op de monumentenlijst te zetten.

Helling: “Dat klopt. Vanaf dat moment is voor ons duidelijk geworden dat dan het uitgangspunt moet zijn om zo dicht mogelijk te blijven bij het oorspronkelijke ontwerp en de bestaande stedenbouwkundige opzet. Hier ligt voor D66 zoals gezegd de echte waarde vertegenwoordigd, niet in de flats zelf. Daarom vallen de modellen (inclusief de Sfinx van IntermarisHoeksteen) behorend bij variant 2 voor ons eigenlijk bij voorbaat al af. Hoogbouw kan iets toevoegen. We hebben ook geen principiële bezwaren tegen hoogbouw in Hoorn, maar in dit geval verandert het de skyline en tast het in ernstige mate de stedenbouwkundige opzet, de morfologie en ruimtelijke samenhang aan. Dat staat op gespannen voet met de monumentale status en de oorspronkelijke opzet.”

Dus ik begrijp dat D66 daarom in de eerste plaats voor een oplossing binnen de range van variant 1 zou hebben gekozen?

Helling: “Ook dat klopt. Eerder hebben wij bepleit om eventueel in de scharnieren van de bouwblokken ruimte te zoeken voor extra wooneenheden, conform de ideeën van architect Goudsblom. Wij hebben begrepen dat Intermaris daar geen voorstander van is, maar wij blijven het in ons achterhoofd houden. Het model van de PvdA/bewoners/architect Goudsblom (3 x 3 bouwlagen, 72 woningen) spreekt ons op zich ook wel aan, maar wij snappen goed dat dat qua exploitatie erg lastig ligt, in het bijzonder door de verdiepte uitvoering om ook de bergingen een plaats te geven. Dat maakt dit model, hoewel misschien het meest passend in het oorspronkelijk ontwerp, niet haalbaar. Daar is IntermarisHoeksteen wél duidelijk over geweest. Bovendien haal je in dit model het minimale bouwprogramma van 80 woningen niet, al vinden we dit niet het zwaarste kritiekpunt. Vooralsnog zien we daarom meer heil in de modellen 1 (1 x 3 en 2 x 5 lagen) op de bestaande voetprint, en model 2, idem, maar een hoger en compacter bouwblok bij Ster 1. Maar het meeste heil ziet D66 in de oplossing aangedragen door de Welstandscommissie en de Monumentencommissie om de E-blokken te amoveren (met 2 x 5 bouwlagen) bij Ster 2 en 3 en een kwartslag te draaien. Variant 1, model 3, heeft dan ook onze voorkeur, al lossen we daarmee de parkeerdruk bij het E-blok (1 x 3 bouwlagen) Ster 1 niet op. Voordeel is wel dat er dan ook vanuit de Weel zichtlijnen naar het Markermeer ontstaan.”

Maar dit is niet meer aan de orde nu?

Helling: “Ja, daar lijkt het wel op. Maar nogmaals het College moet samen met IntermarisHoeksteen nu maar snel duidelijkheid verschaffen.”

Wil je nog wat kwijt?

Helling: “Nou misschien om het verhaal nog even compleet te maken … Kijk, zorg heeft D66 ook voor de invulling van de openbare ruimte in het kader van de hele wijkaanpak. Zoals gezegd, de stedenbouwkundige visie staat voor een tijdgeest die bewaard moet blijven. Grote ruimtes binnen de sterren voor ontmoeting, groen en speelruimte. Dit willen we als uitgangspunt handhaven. Dit is misschien jaren ’60 en ’70-denken, maar waard om voor te knokken. Het naar binnenhalen van auto’s maakt dat de buitenruimte versteend en verhard. Dit willen wij niet, doet teveel afbreuk aan de beleving van de groene ruimtes en doorzichten. De parkeerplaatsen moeten misschien daarom ook wel bij voorkeur “groen” aangelegd worden. Hier ligt in elk geval zeker nog een zo lastige en uitdagende opgave. Maar eerst maar het dossier weer vlot trekken en wel zo snel mogelijk.”

Arthur, dank voor je openhartigheid.

Deel via: